De Nederlandse economie is sterk, ondanks economische schokken en wereldwijde onzekerheid. Om Nederland welvarend te houden, zet het kabinet in op economische groei. Wat betekent dit concreet voor de maakindustrie? Koninklijke Metaalunie en FME geven hun visie op de miljoenennota.
De Miljoenennota bevat belangrijke stappen om het Nederlandse innovatievermogen te versterken, maar laat kansen liggen om het concurrentievermogen van Nederlandse bedrijven structureel te verbeteren. Ook ontbreekt een duidelijke keuze voor technisch onderwijs. Dat stelt FME in een persbericht. “Nieuwe investeringen in innovatie zijn hard nodig en daarom welkom”, stelt Theo Henrar, voorzitter van FME. “Maar veel bedrijven zitten ondertussen klem door hoge kosten, oplopende lasten en regeldruk. Tegelijk maakt het kabinet onvoldoende werk van technisch onderwijs. Dat wringt. Het kabinet moet niet alleen investeren in de economie van morgen, maar ook zorgen dat bedrijven vandaag concurrerend kunnen ondernemen.”
Innovatie in miljoenennota
FME is positief over de nieuwe investeringen in innovatie. Voorwaarde is dat de Nationale Investeringsinstelling (NII) en het Nationaal Agentschap voor Disruptieve Innovatie (NADI) aanvullend zijn en de ruimte krijgen om risico’s te nemen en te investeren in opschaling en baanbrekende technologie. Het verschuiven van bestaand geld levert geen extra investeringskracht op.
Concurrentievermogen blijft onder druk
Tegenover de investeringen in innovatie staat te weinig voortgang bij het versterken van het concurrentievermogen, aldus FME. De regeldruk blijft hoog, extra Nederlandse eisen boven op Europese regels worden onvoldoende teruggedrongen en de elektriciteitskosten lopen steeds verder uit de pas met omringende landen. Tegen die achtergrond is FME teleurgesteld dat het kabinet de ‘elektriciteitsenvelop’ voor de basisindustrie volgens de huidige plannen pas vanaf 2028 inzet. Nederlandse bedrijven blijven op achterstand staan ten opzichte van buitenlandse concurrenten, terwijl nieuwe investeringen eerder elders terechtkomen.
Duidelijke keuze voor techniekonderwijs ontbreekt
FME mist bij het kabinet een duidelijke keuze voor technisch onderwijs, terwijl het tekort aan technisch talent onverminderd groot blijft. Er komt geen extra geld voor techniekopleidingen en de bekostiging voor het mbo houdt onvoldoende rekening met de hogere kosten en arbeidsmarktrelevantie van deze opleidingen. Ook leiden de beschikbare middelen voor een betere aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt onvoldoende tot structurele samenwerking met het bedrijfsleven. Daarom pleit FME voor gerichte investeringen in bewezen publiek-private samenwerkingen zoals hybride techcentra.
Onduidelijkheid in miljoenennota
Overkoepelend blijft volgens FME onduidelijk welke plannen politiek en financieel overeind blijven en wie uiteindelijk de rekening betaalt. De branchevereniging vindt daarom dat kabinet, oppositie, werkgevers en vakbonden terug moeten naar de overlegtafel. Werkgevers én werknemers hebben belang bij een sterk investeringsklimaat. Dat vraagt om samenhangend, gedekt en uitvoerbaar beleid dat investeringen in innovatie en productie mogelijk maakt en daarmee werkgelegenheid behoudt en creëert.
Betekenis miljoenennota voor MKB-maakindustrie
Ook Koninklijke Metaalunie heeft de Miljoenennota 2027, begrotingsplannen en beleidsvoorstellen van het kabinet geanalyseerd en kijk daarbij vooral naar de betekenis ervan voor de MKB-maakindustrie. Daarbij zijn de kabinetsvoornemens afgezet tegen de belangen van MKB-maakbedrijven en de standpunten en beleidsinzet van Metaalunie.
Ondernemersklimaat
Metaalunie ziet positieve stappen, maar blijft aandacht vragen voor stijgende lasten, regeldruk en onzeker beleid. De Nationale Investeringsinstelling en modernisering van de BMKB bieden kansen, mits deze toegankelijk zijn voor het mkb. Ook moeten de internationale concurrentiekracht, handelsbevordering en toegang van MKB-maakbedrijven tot overheidsopdrachten worden versterkt.
Vakmensen
Voor de MKB-maakindustrie blijft voldoende technisch talent essentieel. Metaalunie pleit voor sterke technische opleidingen, praktijkgericht leren, Bedrijfsvakscholen Metaal en een goede infrastructuur voor Leven Lang Ontwikkelen. Tegelijk lopen werkgeverslasten op. Metaalunie wil daarom een fundamentele herziening van het socialezekerheidsstelsel, met minder risico’s en lasten voor werkgevers.
Innovatie en industriebeleid
De extra aandacht voor innovatie en arbeidsproductiviteit biedt kansen. De WBSO-tarieven blijven stabiel, de innovatiebox wordt toegankelijker en er komen middelen voor het Groeifonds en NADI. Metaalunie vindt het belangrijk dat deze instrumenten ook daadwerkelijk bereikbaar zijn voor het brede mkb en bijdragen aan een hogere arbeidsproductiviteit en sterke industriële ketens.
Duurzaam ondernemen
Netcongestie, hoge energiekosten en complexe regelgeving blijven investeringen remmen. Metaalunie vraagt meer middelen voor praktische oplossingen zoals Flex-e, voldoende ondersteuning voor circulaire investeringen en betaalbare energie. Duurzaamheidsregels moeten uitvoerbaar zijn en verduurzaming ondersteunen.
Foto: Afbeelding van MustangJoe via Pixabay //Bronnen: FME en Koninklijke Metaalunie
