Cv-ketels in woningen zijn over het algemeen afgestemd op een specifieke gassamenstelling. Dit maakt een overstap op andere soorten duurzame gassen zoals groen gas of waterstof complex. Een Nederlands consortium heeft een proof-of-concept ontwikkeld van een cv-ketel die automatisch kan werken op verschillende soorten gas. Het gaat om de Multifuel-ketel, die geschikt is voor aardgas, groen gas, waterstof en mengsels daarvan.
Het prototype is ontwikkeld door een consortium bestaande uit Stedin, Intergas, GasTerra, Bekaert en DNV. Met de Multifuel-ketel willen de partijen toewerken naar een toekomst waarin verschillende gassoorten naast elkaar gebruikt worden. De initiatiefnemers stellen dat aardgas, groen gas, waterstof en andere duurzame gassen de komende decennia gelijktijdig deel gaan uitmaken van de Nederlandse energievoorziening. Ook is de Nederlandse woningvoorraad nog grotendeels afhankelijk van individuele cv-ketels; naar schatting zijn er ongeveer zeven miljoen cv-ketels in gebruik.
Geschikt voor wisselende gassamenstellingen
Volgens de betrokken partijen wordt in veel woningen een warmtepomp in de toekomst gecombineerd met een cv-ketel. Daarbij neemt de warmtepomp het grootste deel van de warmtevraag voor rekening, terwijl de cv-ketel bijspringt tijdens koude perioden of wanneer veel warm tapwater nodig is.
Met de Multifuel-ketel willen zij een verwarmingssysteem ontwikkelen dat met wisselende gassamenstellingen kan omgaan, zonder dat daarvoor telkens technische aanpassingen nodig zijn. Een dergelijke overstap vraagt nu niet alleen om aanpassingen aan (delen) van het gasnet, maar ook aan de aangesloten individuele cv-ketels in woningen. Dit betekent in de praktijk dat netbeheerders moeten wachten tot volledige wijken zijn aangepast voordat zij een andere gassoort kunnen invoeren.
‘Traag, duur en complex’
“Nu moet bij elke overstap naar een andere gaskwaliteit niet alleen het net, maar ook woning voor woning de apparatuur worden aangepast. Dat maakt verduurzaming traag, duur en complex. Bij deze nieuwe ketel maakt het niet meer uit, die kan alle gassen aan. De nieuwe ketel is ook geschikt voor waterstof”, legt Albert van der Molen van Stedin uit.
Met de Multifuel-ketel willen zij dat proces vereenvoudigen doordat de ketel automatisch overschakelt naar de aangeboden gassoort. Bestaande verwarmingsapparatuur zoals radiatoren en leidingen kunnen bij de installatie van de Multifuel-ketel behouden blijven.
Ook interessant voor andere landen
Het huidige prototype werkt op Nederlands laagcalorisch aardgas, waterstof en alle mengverhoudingen daartussen. De ontwikkelaars willen de technologie uitbreiden zodat ook hoogcalorisch aardgas en zogenoemd off-spec biogas kunnen worden gebruikt. Dit zou de toepassing ook relevant maken voor andere landen waar in de toekomst verschillende gassoorten naast elkaar beschikbaar zijn.
“Overal ter wereld zoeken landen naar manieren om hun bestaande energie-infrastructuur toekomstbestendig te maken”, zegt Johan Knijp, Directeur van DNV’s Technology Centre Groningen. “Nederland laat zien dat je niet hoeft te kiezen voor één winnend molecuul. Je kunt ook apparaten ontwikkelen die slim genoeg zijn om met verschillende gassen om te gaan. Technisch werkt alles, deze unieke Nederlandse innovatie is nu klaar om op te schalen.”
Nederlandse gasvoorziening verandert
De ontwikkeling sluit aan bij de veranderingen die de Nederlandse gasvoorziening doormaakt. Zo wordt sinds de sluiting van het Groningenveld meer gas geïmporteerd. Dat gas heeft vaak een andere samenstelling dan het laagcalorische aardgas waarvoor veel Nederlandse installaties oorspronkelijk zijn ontworpen. Het geïmporteerde hoogcalorische aardgas wordt in een stikstoffabriek in Zuidbroek geschikt gemaakt voor bestaande huishoudelijke installaties in Nederland. Deze installatie produceert zogenoemd pseudo-Groningengas door stikstof toe te voegen aan geïmporteerd gas.
Volgens het consortium kiest de Multifuel-ketel voor een andere benadering. Zo wordt niet het gas aangepast aan de eigenschappen van de verwarmingsinstallatie, maar past de installatie zich automatisch aan de samenstelling van het gas aan. Daarmee willen de betrokken partijen de afhankelijkheid van één vaste gaskwaliteit verminderen.
